یادگیری در طبیعت یکی از روشهای بسیار کاربردی برای آموزش برخی مفاهیم علمی و عملی است. امروزه بیشتر مدارس در ساختمانهای محدود، مشغول فعالیت هستند و این مورد ممکن است در روند یادگیری دانشآموزان تأثیرات منفی داشته باشد. برای برطرف کردن این مسئله لازم است تا دانشآموزان آموزش در طبیعت را تجربه کنند.
در این مطلب از شبکهی دانشگردی قصد داریم درباره این موضوع بگوییم. ابتدا یک تعریف از این نوع یادگیری ارائه کنیم و سپس به بررسی شرایط آن میپردازیم.
یادگیری در طبیعت یعنی چه؟
وقتی صحبت از مبحث یادگیری میشود، منظور ما دقیقاً یک فرایند است که باید طی شرایط خاصی همراه با تمرین و تکرار تکمیل شود. یادگیری در طبیعت نیز یک فرایند است. افرادی که در این نوع آموزش مشارکت دارند با وارد شدن به طبیعت احساس و هیجان بیشتری دریافت میکنند. همین احساسات و هیجانات بستری مناسب برای یادگیری مطالب فراهم میآورند که شاید در هیچ کلاس آموزشی دیگری نتوان آن را یافت.
به بیان ساده، یادگیری در طبیعت عبارت است از ورود هدفمند افراد به طبیعت در جهت آموزش.
به واژهی “هدفمند” دقت کنید. این نوع یادگیری بسیار جذاب و هیجانانگیز است و ممکن است با ورود به طبیعت با مقصود تفریح اشتباه شود. پس افرادی که برای آموزش به طبیعت میروند، با افرادی که برای تفریح و سرگرمی طبیعت را انتخاب میکنند تفاوت دارند.
یادگیری در طبیعت برای چه افرادی مناسب است؟
تمامی افراد جامعه میتوانند از این نوع یادگیری نهایت استفاده را ببرند. مراکزی ازجمله مدارس طبیعت، اکو کمپ و کمپ آموزشی وجود دارند که میتوانند وظیفهی آموزش افراد در طبیعت را بر عهده گیرند.
یادگیری در طبیعت همچنین هیچ شرایط سنی خاصی را شامل نمیشود. یادمان نرود که راه برای یادگیری، همیشه و در هر سنوسالی باز است. برخی مراکز اقدام به برگزاری کمپ آموزشی کودکان، نوجوانان، جوانان، خانوادهها و حتی سالمندان میکنند که میتواند در هر فرد تأثیر منحصر به خود را داشته باشد.
بهعنوانمثال اردوی کودکان موجب آشنایی آنها با طبیعت شده و میتواند پایهی یادگیری کودکان را از همچنین فضایی استوار بنا کرد. همچنین برگزاری اردوهای طبیعی برای افراد سالمند موجب شادابی، حفظ روحیه و سلامتی هرچه بیشتر آنها خواهد شد.
شرایط برگزاری مدرسه طبیعت چگونه است؟
فضا و شرایط یادگیری در طبیعت بهتر است بدون دخالت انسانها و توسط خود طبیعت فراهم شده باشد. اما در برخی مواقع ممکن است اردوهایی برای گردشگری کودکان و یا افراد سالمند و کمتوان در طبیعت برگزار شود که در این شرایط لازم است جهت جلوگیری از آسیب به آنها مکان موردنظر را ایمنسازی نمود.
هر مکان طبیعی اعم از جنگل، چمنزار، کویر، دشت، باغ، کوهستان و ساحل میتوانند محلی برای یادگیری در دل طبیعت بهحساب آیند. اگر شرایط برای حرکت بهسوی منابع طبیعی مهیا نبود میتوان آنها را بهصورت مصنوعی در فضایی مانند باغچه و حیاط تولید کرد.
یادگیری هوشمند در طبیعت
امروزه توسعه تکنولوژی و فناوریهای هوشمند برای یادگیری در طبیعت به کمک ما آمدهاند. میتوان با برگزاری اکو کمپ اینترنتی و انواع کمپینگ آنلاین و استفاده از سیستمهای گردشگری معلولین، برای افرادی که قصد شرکت در آن را دارند فضایی جهت یادگیری هرچه بهتر فراهم آورد.
چه مباحثی در مدارس طبیعت آموزش داده میشود؟
تقریباً تمامی مباحث، حتی مباحث کتب درسی، مهارتهای زندگی و غیره با حضور در طبیعت آموزش داده میشوند از این جهت محدودیتی دراینرابطه وجود ندارد. اگر بخواهیم به برخی از این مباحث اشاره کنیم باید موارد زیر را نام ببریم:
- رفتار صحیح با طبیعت و مراقبت از آن
- مهارتهای زندگی در طبیعت (روشن کردن آتش، جمعآوری چوب و غیره)
- مدیتیشن و آرامش درون
- تقویت مهارتهای ذهنی
- آموزش مباحث جانورشناسی و گیاهشناسی
- تمرکز اعصاب
- نصب چادر
- مسئولیتپذیری
- انجام کارها بهصورت گروهی
- امداد و مراقبتهای بهداشتی
جمعبندی
یادگیری در طبیعت یکی از روشهای جذاب آموزشی برای تمامی افراد است. از کودکان گرفته تا افراد سالمند همگی میتوانند از برگزاری اردوهای طبیعتگردی نهایت بهره را ببرند. کودکان نیز از راه شرکت در مدرسه طبیعت و کمپ تابستانی میتوانند برای آموزش در بستر طبیعت آماده شوند.
قوانین متفاوتی در مورد برگزاری مدارس طبیعت در کشورهای گوناگون وجود دارد که باید ضمن احترام به آنها نسبت به برگزاری استاندارد و قانونی اقدام نمود.
